Türkiye’ye ihracat çoğu zaman basit bir süreç gibi algılanır: “Ürettik → gönderdik → sattık.”
Ancak pratikte lojistik, ürünün rafa ulaşamamasına ya da fiyat açısından rekabetçi olamamasına neden olan en kritik faktörlerden biridir.
Üreticilerin yaptığı en büyük hatalardan biri, lojistiği ürün ekonomisinin bir parçası olarak değil, ayrı bir hizmet kalemi olarak değerlendirmeleridir.
En büyük hata: Sadece nakliye maliyetini hesaplamak
Çoğu üretici ihracatı şu şekilde hesaplar:
maliyet + nakliye = satış fiyatı
Oysa gerçek model şudur:
ürün maliyeti + lojistik + gümrük + depo + pazarlama + komisyonlar = raftaki gerçek fiyat
Ve satışın gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini belirleyen asıl unsur tam olarak bu nihai fiyattır.
Lojistik hangi süreçlerden oluşur?
Türkiye’ye ihracat tek bir aşamadan ibaret değildir; birbirine bağlı bir süreç zinciridir:
- Çıkış ülkesindeki iç lojistik
— Depoya taşıma
— Paketleme
— Paletleme - Uluslararası taşıma
— Kara yolu / deniz yolu / hava yolu
— Rota seçimi
— Süre ve risk yönetimi
3. Gümrük işlemleri
— Gümrük müşavirliği
— Vergiler ve KDV
— Ek masraflar
4. Türkiye’de depo süreci
— Ürün kabulü
— Depolama
— Etiketleme
— Sevkiyata hazırlık
5. Son kilometre teslimatı
— Perakende noktalarına teslimat
— HoReCa kanalına sevkiyat
— Pazaryerlerine gönderi
6. Ticari lansman
— İçerik üretimi
— Reklam
— Promosyon
— Tadım ve tanıtım aktiviteleri
Üreticiler nerede kaybediyor?
En sık yapılan hatalar:
— Test yapmadan geniş ürün gamı göndermek
— Raf fiyatını önceden hesaplamamak
— Zincir mağaza gerekliliklerini göz ardı etmek
— Ambalajı hedef pazara göre uyarlamamak
— Pazarlama bütçesini hesaba katmamak
Sonuç:
Ürün Türkiye’ye gelir, ancak satışa dönüşmez.
Lojistik maliyetleri nasıl azaltılır?
Doğru yaklaşım taşıma sürecinden değil, ürün seçiminden başlar.
- Pilot SKU seçimi
Tüm ürünleri göndermek yerine test edilecek ürünleri belirleyin. - Sevkiyat öncesi raf fiyatı analizi
Ürünün pazara uygun olup olmadığını önceden görün. - Konsolidasyon
Sevkiyatları birleştirerek birim maliyeti düşürün. - Perakende gerekliliklerini önceden kontrol edin
Ambalaj ve teknik gereksinimleri baştan karşılayın. - Yerel altyapı ile çalışın
Depo, operasyon ve yerel partnerlerle süreci yönetin. - Pazaryerlerinde test lansmanı yapın
Retail’e girmeden önce talebi ölçün.
Kritik gerçek
Lojistik sadece bir teslimat süreci değildir.
Lojistik, ürünü:
— ya rekabetçi hale getirir
— ya da daha pazara girmeden eler
Eğer ekonomi baştan doğru hesaplanmazsa:
- Ürün kaliteli olur
- Talep vardır
- Ancak fiyat pazara uymaz
Diva Export yaklaşımı
Diva Export modelinde lojistik, pazara giriş stratejisinin merkezindedir.
Sevkiyat öncesinde şu kalemleri net şekilde analiz ediyoruz:
— Gümrük vergileri
— Lojistik maliyetleri
— Depo giderleri
— Pazarlama bütçesi
— Nihai raf fiyatı
Ve ancak bundan sonra şu soruyu sorarız:
“Bu ürünü Türkiye’ye getirmek gerçekten mantıklı mı?”
Sonuç
En büyük hata:
Önce ürünü gönderip sonra hesap yapmak
Doğru yaklaşım:
Önce hesaplama → sonra sevkiyat
Türkiye pazarında sürdürülebilir kârlılık ve gerçek satış başarısı ancak bu şekilde mümkündür.
